مطالعات رفتار سازمانی

مطالعات رفتار سازمانی

ارائه الگوی فرایندهای روان‌شناختی فساد اداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترا دانشگاه سمنان
2 دانشیار گروه مدیریت دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه سمنان
3 استادیار گروه آموزشی مدیریت کارآفرینی، دانشکده اقتصاد،مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، ایران
چکیده
فساد اداری، بخشی از واقعیت‌ها و ابعاد تاریک زندگی سازمانی است که همه کشورها و سازمان‌ها به‌نوعی از آن رنج می‌برند و تفاوت جوامع و سازمان‌ها دراین‌زمینه فقط در گستره و حجم فساد و نوع آن است. لازمه رشد و توسعه همه‌جانبه جوامع، داشتن سازمان‌های سالم و پویاست. این پژوهش با هدف بررسی فرایندهای روان‌شناختی مرتبط با فساد اداری در سازمان‌های دولتی، با استفاده از رویکرد نظریه‌پردازی داده‌بنیاد انجام شده است. این مطالعه با تمرکز بر این پرسش که: «چه فرایندهای روان‌شناختی به ارتکاب تخلفات اداری توسط افراد منجر می‌شود؟» طراحی شد. برای پاسخ به این پرسش، تجارب و دیدگاه‌های افراد متخلف دارای پرونده قضائی که در زندان به‌سر می‌برند، بررسی شد. نظریه داده‌بنیاد به‌عنوان یکی از بهترین روش‌های کیفی که با هدف و سؤال این مطالعه سازگار بود،  به‌عنوان روش مورد استفاده قرار گرفت. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بهره گرفته شد و پس از رسیدن به اشباع نظری با انجام مصاحبه با ۲۶ نفر از متخلفین حوزه اداری که در زندان به‌سر می‌برند، داده‌های لازم گردآوری و تحلیل شد. سپس داده‌ها با استفاده از روش مقایسه مستمر و کدگذاری‌های باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. این تحلیل به شناسایی ۱۲۶ کد اولیه، ۱۷ مفهوم، ۵ مقوله و ۳ طبقه اصلی منجر شد. این طبقات شامل بستر فردی (شامل عوامل معنوی و شخصیتی)، بستر سازمانی (شامل منابع انسانی و عوامل حرفه‌ای سازمان) و بستر فراسازمانی (شامل عوامل محیطی) می‌باشد. نتیجه نهایی تحلیل داده‌های گردآوری شده درقالب یک نظریه داده‌بنیاد اولیه تحت عنوان نظریه فرایندهای روان‌شناختی فساد اداری ارائه شد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Presenting a Model for the Psychological Processes of Administrative Corruption

نویسندگان English

hadi reshadatnia 1
Mohsen Farhadinejad 2
Meisam Moddaresi 3
1 Semnan University
2 semnan university
3 Department of Entrepreneurship Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Iran
چکیده English

Administrative corruption entails a considerable part of the organizational life from which all countries and organizations suffer somehow.  Societies and organizations only differ from one another in that the dimensions of this type of corruption are different. The development and growth of societies are due to having healthy and dynamic organizations. In the context of grounded theory, this study is aimed at exploring the psychological processes associated with administrative corruption in government organizations. This research is developed to address the following question: "What psychological processes make officials to commit administrative offenses?" To find an answer for this question, the experience and viewpoints of the offenders undertaking imprisonment for their illegal deeds, were explored. The researchers employed grounded theory, as one of the best qualitative methods compatible to answer the main question of this study. Semi-structured interviews were employed to collect data. Having achieved theoretical saturation method by interviewing 26 imprisoned administrative offenders, the collected data were analyzed by constant comparative analysis as well as open, axial, and selective coding. The analysis resulted in the identification of 126 initial codes, 17 concepts, 5 categories, and 3 main classes. The categories included individual context (spiritual and personality factors), organizational context (human resource and professional factors of the organization), and ultra-organizational context (environmental factors). In conclusion, “the theory of psychological processes of administrative corruption” was developed on the basis of the collected data.

کلیدواژه‌ها English

psychological processes
psychology of corruption
organizational context
individual context
ultra-organizational context
grounded theory
Iranian administrative system
منابع
ابراهیم‌زاده، رضا؛ پورغفاری، سیدرضا و افشارنیا، فرهاد (1395)،  بررسی عوامل مؤثر بر بروز فساد اداری در دستگاه‌های دولتی، دانش ارزیابی، سال هشتم، شماره 27: 111 ـ 91.
اقبال، حدیث ( 1396)، چارچوبی برای مطالعه روش پژوهش کیفی در علوم اجتماعی باتأکیدبر "نظریه برپایه" (گراندد تئوری GTM).
بهادری خسروشاهی، جعفر و خان‌جانی، زینب (1396)، صفات شخصیتی پیش‌بینی‌کننده خودکنترلی و تنظیم عاطفی در بزهکاران: تحلیل ارتکاب جرم برحسب روان‌شناسی شخصیت، فصلنامه انتظام اجتماعی، سال نهم، شماره 2: 18 ـ 1.
جمالی، منیر؛  یغمایی، فرزین؛ صباحی، پرویز و  بیگدلی، ایمان‌الله (1396)، مقایسه توجه انتخابی در افراد با نشانه‌های اختلال شخصیت ضداجتماعی و اختلال شخصیت وسواسی ـ جبری و افراد بهنجار، مجله روان‌شناسی بالینی، شماره سوم، سال 9: 97 ـ 74.
حسین‌پور، رضا؛ غریب‌زاده ، رامین و کاظمی، سلیم (1397)، تحلیل وضعیت فساد اداری برای سلامت روآن با نقش میانجی‌گری بهزیستی روان‌شناختی (مدل‌یابی معادلات ساختاری)، پژوهشهای روان‌شناختی اجتماعی، شماره 31: 30 ـ 17.
دانایی‌فرد، حسن؛ ابدالی، رقیه و محمودی کوچک‌سرایی، علی‌اصغر (1399)، پژوهش‌های فساد و سلامت اداری در ایران: مرور دامنه‌ای، دانش حسابداری، سال 20، شماره 79: 218 ـ 201.
دانایی‌فرد، حسن (1398)، چالشهای مدیریت دولتی در ایران، تهران: انتشارات سمت، چاپ سیزدهم.
دانایی‌فرد، حسن؛ الوانی، مهدی و آذر ، عادل (1391)، روش‌شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع، تهران: انتشارات صفار، چاپ اول.
رادمهریان، فاطمه (1399)، عوامل مؤثر در شخصیت افراد بزهکار و ارتباط آن با جرم، فصلنامه تخصصی فقه و حقوق معاصر، سال ششم، شماره یازدهم: 102 ـ 92.
زاهدی‌السادات، محمدنبی سینا و شهبازی، مهدی (1388)، بررسی عوامل مؤثر بر کاهش فساد اداری (مطالعه موردی شهرداری تهران)، مدیریت فرهنگی سازمانی، سال هفتم، ش بیستم: 55 ـ 29.
ستوده، هدایت‌اله و میرزایی، بهشته پارند (1401)، روان‌شناسی جنایی.تهران: انتشارات آوای نور، چاپ یازدهم.
ستوده، هدایت‌الله (1392)، آسیب‌شناسی اجتماعی، تهران: آوای نور، چاپ بیست‌ویکم.
شاملو، سعید (1397)، مکتب‌ها و نظریه‌ها در روان‌شناسی شخصیت، تهران: انتشارات رشد، چاپ دوازدهم.
شفیع‌آبادی، عبدالله و ناصری، غلامرضا (1399)، نظریههای مشاوره و رواندرمانی، تهران: مرکز نشر دانشگاه،  چاپ 30.
صادق‌زاده، ابراهیم (1398)، جرم‌شناسی اطفال و ارزیابی شخصیت اطفال بزهکار، فصلنامه الکترونیکی پژوهشهای حقوقی قانون یار، دوره دوم، شماره هفتم: 132 ـ 121.
صادقی، حسین؛ شقاقی شهری، وحید و اصغرپور، حسین (1384)، تحلیل عوامل اقتصادی اثرگذار بر جرم در ایران، تحقیقات اقتصادی، شماره شصت‌و‌دوم: 90 ـ 63.
عالم‌زاده نوری، محمد (1388)، رویکرد رفتارگرایی در رشد اخلاقی، فصلنامه پگاه حوزه، شماره دویست‌وهفتاد.
فرهادی‌نژاد، محسن (1395)، مهار فساد: تجارب و راهبردها، سمنان : انتشارات دانشگاه سمنان، چاپ اول.
فرهادی‌نژاد، محسن (1392)، تدوین مدل شایستگی‌های مدیریتی مدیران دولتی اثربخش با استفاده از نظریه داده‌بنیاد، دانشگاه فردوسی مشهد.
فرهادی‎‌نژاد، محسن و لگزیان، محمد (1390)، پیمایشی طولی در زمینه علل فساد اداری و روش‌های کنترل آن (1378 ـ 1388)،  چشم‌انداز مدیریت دولتی، شماره هشت: 60 ـ 45.
فرهادی‌نژاد، محسن و خداداد حسینی، سیدمحمد (1380)،  بررسی فساد اداری و روش‌های کنترل آن، مدرس علوم انسانی، شماره یک: 53 ـ 37.
فرهادی‌نژاد، محسن و بیکی، کریم (1402)، مطالعه طولی علل فساد اداری و روش‌های کنترل آن در مقاطع سال‌های 78 ، 88 و 99، چشم‌انداز مدیریت دولتی، شماره چهارده: 75 ـ 59.
فرهادی‌نژاد، محسن و جعفری، سکینه (1398)، «شناسایی علل سوتزنی سازمانی و دلایل عدم تمایل به سوتزنی در سازمان‌های دولتی، مدیریت سازمان‌های دولتی، شماره هفتم: 84 ـ 71.
فرهادی‌نژاد، محسن (1382)، بررسی تطبیقی فساد اداری درکشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه،  تحول اداری، دوره هفتم، شماره چهل و پنج: 52 ـ 41.
کریمیان، محمد؛ خلیلی، حسن و سلطانی‌نژاد، حسین (1390)، فساد اداری و سازمانی و ارائه الگویی برای شاخصهای فساد، تهران: نهمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت.
موسوی‌دوست، سیدمحمد (1398)، علل و پیامدهای فساد اداری، فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، سال سوم، شماره بیستم: 43 ـ 34.
نیک‌پور، امین؛ منظری توکلی، علی‌رضا؛ سلاجقه، سنجر؛ پورکیانی، مسعود و عرب‌پور، علی‌رضا (1395)، بررسی تأثیر نظارت سازمانی با رویکرد اسلامی بر فساد اداری در سازمان‌های دولتی ایران، فصلنامه راهبرد، سال بیست‌و‌پنجم، شماره هفتاد و نهم: 116 ـ 93.
همایونی، غلامحسین؛ رستگار، عباسعلی؛ عابدی جعفری، حسن و دامغانیان، حسین(1399)، مدل‌سازی علی ارتقای سلامت اداری در گمرک جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه حقوق اداری، سال هفتم، شماره بیست‌وسوم: 261 ـ 247.
یزدان‌پناه، لیال؛ حسن‌دوست فرخانی، هادی؛ بوستانی، داریوش و رضایی، امید (1392)، بررسی رابطه نگرش به فساد اداری و دین‌داری مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان، مطالعات جامعهشناختی جوانان، دوره چهارم، شماره دهم: 160 ـ 137.
Reference
Abraham, P.P. (2014).  Corruptive tendencies, conscientiousness, and collectivism. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 153.
Agerberg, M.M. (2021). Messaying about corruption:the power of social norms. gowernance wiley, 1-22.
Bicchieri,C.,& Dimant,E. (2021). Nudging with care: the risks and benefits of social information. public choice forth coming, 1-22.
Binions,O.O. (2018). A study of corruction using the institutional analysis and development framework with an application to the bidding ohase of infrastructure.thesis,university college London.
Dinesen, P. T. (2012). Does Generalized (Dis)Trust Travel? Examining the Impact of Cultural Heritage and Destination-Country Environment on Trust of Immigrants. Political Psychology, 33(4), 495–511.
Dong, B.B. (2011). The causes and consequences of corruption. thesis,Brisbane Australia.
Evans,O.O. (2019). Economic and Social Consequences of Corruption in Transitio Economies.thesis,  University of Pardubice Faculty of Economics and Administration
Gupta, S., Davoodi, H., & Alonso-Terme, R. (2002). Does corruption affect income inequality and poverty?.  Economics of Governance, 3, 23–45.
Hassan,S. S.(2004). Corruption and the Development challenge. Journal of Development, Policy and Practice, 1, 1.
Heidenheimer, A.J.,& Johnston,M. (2011).political corruption:concepts and contents. third edition. transaction publishers new Brunswick , London.
Johnston, M. M.(2005). Syndromes of Corruption: Wealth, Power and Democracy. In Syndromes of Corruption: Wealth, Power, and Democracy. Cmabridge University Press, New York.
Julian,M.,& Bonavia,T. (2020). Psychological variables related to corruption: a systematic review. annals of psychology, 36, 330-339.
Kaufmann, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2006). Measuring corruption: myths and realities. Development outreach, 8(2), 124–137.
Kobis,N.N.(2018).The social psychology of corruption. geboren te Meerbusch, Duitsland.
Lambsdorff, J.J.(2005). Consequences and cuases of corruption – what do we know from a cross section of countries. Passauer Diskussionspapiere - Volkswirtschaftliche Reihe, V,34-05.
Okasha,E.,Hosny,H.,&Elnawawy,S. (2021). Agent-based models of administrative corruption: an overview. International Journal of Modelling and Simulation, 10.
Oligbi ,B.O.,& Agara, T. (2020). An Evaluation of Nigeria’s Management of Anti-Corruption Strategies. American International Journal of Social Science, 9(1), 76-83.
Ostrom, E.(2000). Collective action and the evolution of social norms. Journal of Economic Perspectives, 14, 137–158.
Shultz,D.,& Harutyunyan,K.H.(2015). Combating corruption: the development of whistleblowing laws in the united states. Europe, and Armenia.International comparative jurisprudence, 1(2), 87-97.