مطالعات رفتار سازمانی

مطالعات رفتار سازمانی

ارائه مدل رهبری شوخ‌طبعانه در سازمان‌های تولیدی (مورد مطالعه: صنعت تولید برق حرارتی ایران نیروگاه‌های وابسته به وزارت نیرو)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محسن اشتیاقی 1
مرجان فیاضی 2
عباس نرگسیان 3
علیرضا فولادی 4
1 دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، پردیس البرز دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشیار، گروه:زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
چکیده
با توجه به اهمیت وجود فضای بانشاط و تعامل دوستانه مدیران ارشد با کارکنان و ترجیح رهبران شوخ‌طبع به رهبران جدی و عبوس، این پژوهش با هدف ارائه مدل رهبری شوخ‌طبعانه در سازمان‌های تولیدی با مطالعه صنعت تولید برق حرارتی، به روش کیفی و منطبق بر نظریه داده‌بنیاد انجام گرفت. تحقیق از لحاظ ماهیت اکتشافی و از نظر هدف کاربردی- توسعه‌ای است. براساس روش نمونه‌گیری قضاوتی-هدفمند و با هدف دستیابی به اشباع نظری، با 21 نفر از مدیران ارشد نیروگاه‌ها، که با مفهوم شوخ‌طبعی و به‌کارگیری آن در هدایت نیروگاه آشنا بودند، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته برگزار شد. قابلیت اعتماد مصاحبه‌های انجام‌گرفته، با آزمون کاپای کوهن تایید شد و ضریب توافق 82 درصد حاکی از توافق خوب بین خبرگان بود. بر اساس تحلیل‌ گزاره‌های کلامی خبرگان، 135 مفهوم اصلی استخراج و در نهایت 9 مقوله اصلی مشخص گردید. سپس مدل رهبری شوخ‌طبعانه با رویکرد چارمز، با توجه به ویژگی‌ها و مولفه‌های موثر بر آن برای نخستین بار در سازمان‌های تولیدی ایران ارائه شد. نتایج حاکی است که رهبری شوخ طبعانه می‌تواند در دنیای رقابتی امروز به صنعت تولید برق حرارتی کشور کمک کند تا در بهبود فضای کاری از این سبک بهره برده و به مزیت رقابتی در قبال رقبا دست یابند.
کلیدواژه‌ها
شوخ‌طبعی
رهبری شوخ‌طبعانه
نیروگاه حرارتی
نظریه داده بنیاد
موضوعات

عنوان مقاله English

Provideing a humorous leadership model in manufacturing organizations by studying the thermal power plant industry affiliated to the Iran Ministry of Energy

نویسندگان English

Mohsen Eshtiaghi 1
Matjan Fayyazi 2
Abbas Nargesian 3
Alireza Fouladi 4
1 PhD Student
2 Tehran university, Management Facualty
3 Tehran university, Management facualty
4 Kashan university
چکیده English

Considering the importance of having a cheerful atmosphere and friendly interaction of senior managers with the employees and the preference of humorous leaders over serious leaders, this research aims to provide a humorous leadership model by studying thermal power generation industry, in a qualitative way according to the Grounded Theory method. The research is exploratory in nature and applied-developmental in terms of purpose. Based on the judgmental-targeted sampling method and with the aim of achieving theoretical saturation, a semi-structured interview was held with 21 CEOs of power plants, who were familiar with the concept of humor and its application. The reliability of the conducted interviews was confirmed by Cohen's kappa test and the agreement coefficient of 82% indicated a good agreement between the experts. Based on the analysis, 135 main concepts were extracted, and finally 9 main categories were identified. Then, the humorous leadership model was presented with the Charmaz approach was presented for the first time in Iran's production organizations, considering its characteristics and components. The results indicate that humorous leadership can help the country's thermal power generation industry in the competitive world to use this style for improving the work environment and gain a competitive advantage over competitors.

کلیدواژه‌ها English

Humor
Humorous leadership
Thermal power plant
Grounded Theory
  1. آرگایل، مایکل (1386)، روان‌شناسی شادی، ترجمه مهرداد کلانتری، حسن پالاهنگ، حمید طاهرنشاط‌دوست، مسعود گوهری و فاطمه بهرامی، اصفهان: جهاد دانشگاهی واحد صنعتی اصفهان.
  2. آسابرگر، آرتور و دیگران (1397)، درآمدی به طنزپژوهی: طنز از دیدگاه روان‌شناسی، مطالعات فرهنگی، انسان‌شناسی، ارتباطات، نشانه‌شناسی و کاربردهای آن، ترجمه محمود فرجامی و دیگران. تهران: انتشارات تیسا.
  3. الوانی، سیدمهدی (۱۳۸۲)، مدیریت عمومی، تهران: نشر نی.
  4. بی‌نیاز، سعید (1395)، روان‌شناسی شوخ‌طبعی، تهران: رشد.
  5. جوادی، حسن (1384)، تاریخ طنز در ادبیات فارسی، تهران: انتشارات کاروان.
  6. دانائی‌فرد، حسن؛ الوانی، سیدمهدی و آذر، عادل (1383)، روش‌شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع، تهران: نشر اشراقی، صفار.
  7. روشنی، مینا و محمدزاده، جهانشاه (1394)، تعیین رابطه شوخ‌طبعی با خلاقیت در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، دومین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی.
  8. سپهری، سعید (1395)، گونه‌شناسی سبک‌های شوخ‌طبعی و تبیین نقش آن در کاهش فشار روانی در سازمان. به راهنمایی حسین کاظمی، دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته مدیریت دولتی گرایش تحول سازمانی.
  9. سکاکی، مهدی و برومند، زهرا (1389)، رهبری مشارکتی، تهران: انتشارات جنگل.
  10. سلیمانی، محسن (1396)، اسرار و ابزار طنزنویسی، تهران: انتشارات سوره مهر.
  11. شمرز، مارتین و فیدلر، فرد (1381)، رهبری اثربخش، سهراب خلیلی شورینی، نشر: یادواره کتاب.
  12. فولادی، علی‌رضا (1386)، طنز در زبان عرفان، قم: فراگفت، آفرینه.
  13. کدخدایی، ادریس (1393)، رابطه گرایش به شوخ‌طبعی و صلاحیت‌های ارتباطی با اثربخشی رهبری مدیران. به راهنمایی مهدی ولی‌نژاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته علوم تربیتی گرایش تحقیقات آموزشی.
  14. نصرتی کردکندی، پرویز (1396)، پایان اسطوره‌سازی از رهبری سازمانی، دنیای اقتصاد.
  15.  
  16. مجیدنیا، سحر (1396)، رابطه شوخ‌طبعی رهبر با عملکرد کارکنان آژانس‌های مسافرتی، موردمطالعه: آژانس‌های مسافرتی شهرمشهد، به راهنمایی سیدمجتبی محمودزاده، دانشگاه علامه طباطبائی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته مدیریت جهانگردی - گرایش برنامه‌ریزی توسعه جهانگردی
  17. محدثی، جواد (1385)، اخلاق معاشرت، قم: مؤسسه بوستان کتاب.
  18. محمدپور، احمد (1390)، روش تحقیق کیفی ضدروش (منطق و طرح در روش‌شناسی کیفی) جلد1، تهران: جامعه‌شناسان.
  19. موریل، جان (1392)، فلسفه طنز: بررسی طنز ازمنظر دانش، هنر و اخلاق، دانیال جعفری و محمود فرجامی، تهران: نشر نی.
  20. Azim, E., Mobbs, D., Jo, B., Menon, V., & Reiss, A. (2005). Sex differences in brain activation elicited by humor. www.pnas.org, 102(45), 16496-16501.
  21. Barsoux, Jean-Louis. (1996). Why organizations need humour. European Management Journal, 14(5), 500-508.
  22. Beard, A. (2014). Leading with humor. Harvard Business Review, 92(5), 130-131.
  23. Bitterly, T. B., Brooks, A. W., & Schweitzer, M. (2017). Risky business: When humor increases and decreases status. Journal of Personality and Social Psychology, 112(3), 431–455.
  24. Carrica, J. L. (2009). Humor styles and leadership styles: Community college presidents: Colorado State University.
  25. Charmaz, K. C. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis, SAGE.
  26. Decker, W. H., & Rotondo, D. M. (2001). Relationships among gender, type of humor, and perceived leader effectiveness. Journal of Managerial Issues, 450-465.
  27. deGruyter, M. (2020). HUMOR: International Journal of Humor Research. Retrieved from http://www.humorstudies.org/JournalCenter.htm?#Articles
  28. Duncan, S. N. (2006). Humor and leadership: A study of the educational leaders on the national commission on terrorist attacks upon the United States (Also known as the 9/11 commission): East Carolina University.
  29. Ellis, A. P. (1991). The relationship between nursing education administrators' use of humor and their leadership effectiveness as perceived by faculty. University of Maine,
  30. Evans, T. R., & Steptoe-Warren, G. (2018). Humor style clusters: Exploring managerial humor. International Journal of Business Communication, 55(4), 443-454.
  31. Falk, I. (2003). Designing effective leadership interventions: a case study of vocational education and training. Leadership & Organization Development Journal, 24(4),193-203.
  32. Georganta, K., Montgomery, A. & Journal, M. A. I. (2018). Workplace fun: a matter of context and not content., Qualitative Research in Organizations and Management An International Journal 14(5).
  33. Grace-Odeleye, Beverlyn Elanda, & Jessica, S. (2019). Utilizing Humor to Enhance Leadership Styles in Higher Education Administration. International Journal of Educational Leadership Management, 7(2), 171-202.
  34. Heidner, J. M. (2013). The use of humor among police. The Chicago School of Professional Psychology.
  35. Ho, L. H., Wang, Y. P., Huang, H. C., & Chen, H. (2012). Humor cuts both ways: Moderating effect of humor styles in the organizations. International Journal of Advancements in Computing Technology, 4(23):831-839.
  36. Holmes, J., & Marra, M. (2006). Humor and leadership style. Humor - International Journal of Humor Research Vol. 19, 119–13, Mouton DeGruyter.
  37. Huo, Y., Lam, W., & Chen, Z. (2012). Am I the only one this supervisor is laughing at? Effects of aggressive humor on employee strain and addictive behaviors. Personnel psychology, 65(4), 859-885.
  38. Jalalkamali, M. (2015). The Effect of Work Values and Humor on Job Performance in International Joint Ventures in Iran: Communication Satisfaction as a Mediator. Universiti Sains Malaysia.
  39. Kong, D. T., Cooper, C. D., & Sosik, J. J. (2019). The state of research on leader humor. Organizational psychology review, 9(1), 3-40.
  40. Koo, D.-W., Kim, M.-S., & Kang, Y.-W. (2018). Humor in Leadership: Perspective of the Hotel Industry. Advances in Hospitality and Leisure, 149-159.
  41. Kosiczky, B. (2013). Teacher leaders' perceptions of the use of humor in the high school classroom: The University of North Carolina at Greensboro.
  42. Kuhrik, M. (1997). A comparison of humor using the Situational Humor Response Questionnaire and the Coping Humor Scale by nontraditional and traditional students in midwestern schools of nursing.
  43. Kvale, S. (1996). Interviews: An Introduction to qualitative research interviewing: CA: Sage.
  44. Liu, F., Chow, I. H.-S., Gong, Y., & Huang, M. (2019). Affiliative and aggressive humor in leadership and their effects on employee voice: a serial mediation model. 1-19.
  45. Lyttle, J. J. B. H. (2007). The judicious use and management of humor in the workplace. 50(3), 239-245.
  46. Martin, D. M. (2002). Women, work, and humor: Negotiating paradoxes of organizational life.
  47. Martin, R. A. (2007). The psychology of humor: An integrative approach In Amsterdam: Elsevier academic Press.
  48. Martin, R. A., Puhlik-Doris, P., Larsen, G., Gray, J., & Weir, K. (2003). Individual differences in uses of humor and their relation to psychological well-being: Development of the Humor Styles Questionnaire. 37(1), 48-75.
  49. Morreall, J. (2008). Applications of humor: Health, the workplace, and education (pp. 449-478). Berlin: Mouton de Gruyter.
  50. Neves, P. (2018). Exploring a model of workplace ostracism: The value of coworker humor. 25(4), 330.
  51.  
  52. Priest, R. F., & Swain, J. (2002). Humor and its implications for leadership effectiveness. 15(2), 169-190.
  53. Pundt, A., Herrmann, F. (2015). Affiliative and aggressive humour in leadership and their relationship to leader–member exchange. 88(1), 108-125.
  54. Rad, A. M. M., & Yarmohammadian, M. H. (2006). A study of relationship between managers' leadership style and employees' job satisfaction. Leadership in Health Services.
  55. Reff, R. C. (2006). Developing the humor styles questionnaire-revised: a review of the current humor literature and a revised measure.
  56. Robert, C., & Yan, W. (2007). The case for developing new research on humor and culture in organizations: Toward a higher grade of manure.
  57. Robert, C., Dunne, T. C., Iun, J. J. G., & Management, O. (2016). The impact of leader humor on subordinate job satisfaction: The crucial role of leader–subordinate relationship quality. 41(3), 375-406.
  58. Romero, E. J., & Cruthirds, K. W. J. A. O. M. P. (2006). The use of humor in the workplace. 20(2), 58-69.
  59. Rüzgar, N., & Ülgen, B. (2017). The Effect Of Human Resources Management Models On Employees’ Perception Of Their Managers’ Humor Styles. International Journal of Academic Research in Business, 7(12), 359-378.
  60. Saunders, M., Lewis, P., & Thornhill, A. (2009). Research methods for business students: Prentice Hall: London.
  61. Seaman, L. G. (2017). Exploring Student Engagement and Middle-School Students' Perceptions of Humor Used As a Teaching Tool. Northcentral University.
  62. Shaoying Zhu, Helin Wei, Donglu Shan, Lu Wang, (2022), Research on the mechanism of leader aggressive humor on employee silence: A conditional process model, Journal of Vocational Behavior, Volume 135, 103717, https://doi.org/10.1016/
    j.jvb.2022.103717, ISSN 0001-8791
  63. Sliter, M., Kale, A., & Yuan, Z. (2014). Is humor the best medicine? The buffering effect of coping humor on traumatic stressors in firefighters. Journal of Organizational Behavior, 35(2), 257-272.
  64. Treece, B. P. (2010). Humor as a desired leadership quality compared across four professional fields in findlay and hancock county, ohio. Northcentral University.
  65. Valle, M., Kacmar, M., & Andrews, M. J. L. (2018). Ethical leadership, frustration, and humor: a moderated-mediation model. Organization Development Journal, 39(5), 665-678.
  66. Vecchio, R. P., Justin, J. E., & Pearce, C. L. (2009). The influence of leader humor on relationships between leader behavior and follower outcomes.
  67. Vela, L. E. (2013). Investigating the Effect of Humor Communication Skills Training on Pro-social and Anti-social Humor Styles, Cognitive Learning, Self-efficacy, Motivation, and Humor Use: West Virginia University.
  68. Wijewardena, N., Samaratunge, R., & Härtel, C. (2019). Managing with Humor: A Novel Approach to Building Positive Employee Emotions and Psychological Resources: Springer.
  69. Willibald, Ruch. (1998). Explorations of a personality characteristic. In: Berlin: De Gruyter Mouton.
  70. Wshyar, M., & Al-Ahmedi, A. (2015). The Power, Necessity and Cohesion of Humor at Workplace.
  71. Yukl, G. (2012). Effective leadership behavior: What we know and what questions need more attention. Academy of Management Perspectives, 26(4), 66-85.
  72. Yang, Inju, Yeh, Chu-Chen Rosa (2023). A place and time for humor: leader humor in Confucian cultures. Journal of Management Organization, Vol. 29, 122-138.
  73.  
مطالعات رفتار سازمانی
دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 45
بهار 1402
بهار 1402
صفحه 131-164