مطالعات رفتار سازمانی

مطالعات رفتار سازمانی

طراحی و آزمون الگوی مدیریت اعتماد سازمانی با استفاده از نظریه داده بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمدرضا حاجی انزهائی 1
مهدی ایران نژاد پاریزی 2
رضا نجف بیگی 3
1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار مدعو،گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد،گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
هدف اصلی پژوهش، طراحی الگوی مدیریت اعتماد سازمانی در سازمان های دولتی است. نوع پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ نوع داده‌ها آمیخته می‌ ‌باشد. مشارکت کنندگان در بخش کیفی پژوهش 15 نفر از خبرگان ستاد بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی بوده که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. جامعه آماری بخش کمی پژوهش 250 نفر از کارکنان سازمان بودندکه 152 نفر بعنوان نمونه تعیین شدند. در بخش کیفی از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و در بخش کمی از پرسشنامه تدوین شده به‌عنوان ابزارهای جمع-آوری داده‌ها استفاده شد. پایایی و روایی مصاحبه‌ها ازطریق پایایی بازآزمون و بررسی معیارهای لینکلن وگوبا و پایایی و روایی پرسشنامه نیز از طریق ارزیابی ضریب آلفای کرونباخ و توسط خبرگان تایید شد. روش تحلیل داده‌ها در بخش کیفی تحلیل داده‌بنیاد و در بخش کمی مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. یافته‌های پژوهش تعداد 6 بعد،12 مقوله و 24 مقوله فرعی را بعنوان مولفه‌های الگوی مدیریت اعتماد سازمانی شناسایی کردند. بعد اول(عوامل علی) با 2 مقوله و 5 مقوله فرعی، بعد دوم(شرایط زمینه‌ای) با 2 مقوله و 4 مقوله فرعی، بعد سوم(عوامل مداخله‌گر) با 2 مقوله و 3 مقوله فرعی، بعد چهارم(پدیده محوری) با 1 مقوله و 3 مقوله فرعی، بعد پنجم(راهبردها) با 2 مقوله و 6 مقوله فرعی، بعد ششم(پیامدها) با 3 مقوله و 3 مقوله فرعی شناسایی شده‌اند. انتظار می‌رود این پژوهش به جهت اتخاذ رویکرد کیفی مشخص و بررسی جامع عوامل محیطی موثر، که شاید به نوعی نوآورانه ‌باشد، برای بهبود مدیریت اعتماد سازمانی در این سازمان مفید واقع شود.
کلیدواژه‌ها
مدیریت اعتماد سازمانی
نظریه داده بنیاد
ستاد بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی
موضوعات

عنوان مقاله English

Design and validation an organizational trust management model Using Grounded Theory

نویسندگان English

Mohammad Reza Haji anzehaei 1
Mehdi Irannejad Parizi 2
Reza Najafbegy 3
1 PhD Student, Department of Public Administration, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Public Administration, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Professor, Department of Public Administration, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

The main purpose of the research is to design a Pattern of organizational trust management in government organization. This exploratory and applied research was conducted via a mixed method design. A total of 15 scientific working in headquarter of Islamic Revolution Mostazafan Foundation were enrolled into the qualitative part of the research; the participants were selected via purposive sampling. Moreover, of 250 personnel working in headquarter a sample size of 152 people were selected for the quantitative part of the study using Cochran's formula. Simple random sampling method was used to select the participants. Semi-structured interviews in the qualitative section and a formulated questionnaire in the quantitative section were used as data collection tools. The reliability and validity of the interviews was confirmed through the retest reliability and reviewing Lincoln and Goba criteria. The reliability and validity of the questionnaire were also approved by the Cronbach's alpha coefficient and by experts. Using Grounded Theory, the data collected in the qualitative part was analyzed. In the quantitative part, structural equation modeling was used to validate the model. The research findings show 6 dimensions, 12 categories and 24 subcategories as elements of organizational trust model. The first dimension (causal factors) with 2 categories and 5 subcategories, second dimension (underlying factors) with 2 categories and 4 subcategories, third dimension (intervening factors) with 2 categories and 3 subcategories, fourth dimension (central phenomenon) with 1 category and 3 subcategories, the fifth dimension (strategies) with 2 categories and 6 subcategories, the sixth dimension (consequences) with 3 categories and 3 below the category. This research is expected to be useful for improving organizational trust management in this organization in order to adopt a specific qualitative approach and comprehensive examination of effective environmental factors, which may be innovative.

کلیدواژه‌ها English

Organizational Trust Management
Grounded Theory
headquarter of Islamic Revolution Mostazafan Foundation
  1. آغاز، عسل و نگین ناجی، فهیمه (1391)، اعتماد درون‌سازمانی: عاملی کلیدی در جهت تسهیم واقعی دانش، فصلنامه علوم مدیریت ایران، دوره هفتم، شماره بیست‌وهشتم: 86-67.
  2. ابطحی، سیدحسین (1393)، مدیریت منابع انسانی، مؤسسه تحقیقات و آموزش مدیریت، تهران: چاپ ششم.
  3. احمدی، کیومرث؛ فاطمی، عادل و لطفی، امید (1394)، تحلیل روابط رهبری امنیت‌مدار، فضای اخلاقی و اعتماد سازمانی (موردمطالعه: بانک­های کشاوری و صادرات شهر سنندج)، فصلنامۀ اخلاق در علوم و فناوری، دوره یازدهم، شماره دوم: 86-77.
  4. استراوس، آنسلم ال و کوربین، جولیت ام. (1396)، اصول تحقیق کیفی: نظریه مبنایی- رویه‌ها و شیوه­ها، ترجمه بیوک محمدی، تهران: نشر تحقیقگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  5. افتخاری، فرزاد و رحیمی، حمید (1399)، نقش میانجی توانمندسازی روان‌شناختی در تأثیر رهبری مثبت‌گرا بر اعتماد سازمانی (موردمطالعه: معلمان مدارس کاشان)، فصلنامۀ علمی مطالعات منابع انسان، دوره دهم، شماره دوم: 124-101.
  6. بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی(1396)، منشور فرهنگی: مجموعه مصوبات و دستورالعمل‌های بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی در امور فرهنگی، تهران، چاپ اول:80-73.
  7. بیات بابلقانی، مهرداد؛ فقیهی، ابوالحسن و دانش‌فر، کرم‌الله (1399)، تبیین الگوی نهادینه‌سازی اعتماد در سازمان­های دولتی ایران، فصلنامه علوم مدیریت ایران، دوره پانزدهم، شماره پنجاه‌ونهم: 31-10.
  8. پیوسته، علی‌اکبر؛ رادسر، مصطفی؛ اسماعیلی، مهدی و علیزاده، حسن (1399)، تاثیر رهبری یادگیرنده بر میل به تغییر در نگرش کارکنان نیروی انتظامی با نقش میانجی اعتماد سازمانی در شهرستان تبریز، تحقیق‌های مدیریت انتظامی، دوره پانزدهم، شماره یک: 148-125.
  9. ﭼﺎوﺷﻲ، ﺳﻴﺪﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻴﻦ (1396)، ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ راﺑﻄﻪ ﻫﻮش ﻋﺎﻃﻔﻲ ﻣﺪﻳﺮان و ﻣﻴﺰان اﻋﺘﻤﺎد زﻳﺮدﺳﺘﺎن ﺑﻪ آﻧﺎن، ﭘﺎﻳﺎن‌ﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان، ﭘﺮدﻳﺲ ﻗﻢ.
  10. ﺣﺴﻦزاده، ﺣﺴﻦ (1393)، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ اﻋﺘﻤﺎدﺳﺎزی ﺑﻴﻦ ﻛﺎرﻛﻨﺎن و ﻣﺪﻳﺮان و ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻮﺟـﻮد ﺳـﺎزﻣﺎن ﻫـﺎی اﺟﺮاﻳـﻲ ﻛـﺸﻮر، ﭘﺎﻳـﺎن‌ﻧﺎﻣـﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳـﻲ ارﺷـﺪ، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان، ﭘﺮدﻳﺲ ﻗﻢ.
  11.  
  12. حکاک، محمد؛ مؤمنی مفرد، معصومه و ساعدی، عبداله (1400)، تأثیر رهبری ناب بر بهره­وری منابع انسانی باتأکیدبر نقش میانجی سرمایه اجتماعی، فصلنامه مدیریت بهره‌وری، دوره پانزدهم، شماره دوم: 105-81.
  13. خنیفر، حسین؛ مقیمی، سیدمحمد؛ جندقی، غلامرضا و زروندی، نفیسه (1388)، بررسی رابطه بین مؤلفه‌‌های اعتماد و تعهد سازمانی کارکنان در سازمان­های جهاد کشاورزی و آموزش‌وپرورش استان قم، نشریه مدیریت دولتی، دوره اول، شماره دوم: 18-3.
  14. دهمرده، محبعلی و ناستی­زایی، ناصر (1398)، بررسی تأثیر اعتماد سازمانی بر تعهد سازمانی ازطریق متغیر میانجی مشارکت سازمانی، تحقیق‌های مدیریت عمومی، دوره دوازدهم، شماره چهل و چهار:
    180-155.
  15. زمانیان، محمدرضا و باقری، کوروش (1400)، بررسی تأثیر ادراک کارکنان از عدالت سازمانی بر اعتماد سازمانی در اداره امور مالیاتی استان همدان، فصلنامه علمی- تخصصی رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، دوره پنجم، شماره شصت‌وپنجم: 140-124.
  16. شیرازی، علی و همایونی­راد، محمدحسن (1395)، بررسی تأثیر فرهنگ مبتنی‌بر دانش بر اشتراک دانش با تعدیل‌گری نقش گرایش به اعتماد، پژوهش­های مدیریت عمومی، دوره هشتم، شماره بیست‌و‌هفتم: 118-99.
  17. شیرازی، علی؛ خداوردیان، الهام و نعیمی، محمد (1391)، تأثیر اعتماد سازمانی بر بروز رفتارهای شهروندی سازمانی (موردمطالعه: شرکت گاز استان خراسان شمالی)، پژوهشنامه مدیریت تحول، سال چهارم، شماره هفتم: 124-108.
  18. صدری، حسین؛ دلوی، محمدرضا و شیروانی، علی­رضا (1399)، طراحی و آزمون الگوی خوش­بینی سازمانی با رویکرد آمیخته، فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، دوره نهم، شماره دوم: 127-97.
  19. طاهری عطار، غزاله؛ پوراحمدی، معین و هراتی، مسعود (1398)، تحلیل اثر اخلاق حرفه­ای بر عملکرد شغلی و اعتماد سازمانی با میانجی‌گری اخلاق حرفه‌ای، پژوهشنامه مدیریت تحول، ﺳﺎل یازدهم، شماره بیست‌ویکم: 57-27.
  20. طباطبایی منزائی، سیدولی؛ مدیری، محمود و عسگری فهلبانی، سمیه (1393)، شناسایی و رتبه‌بندی عوامل تأثیرگذار تعهد سازمانی بر تسهیم دانش با رویکرد MCDM (مطالعه موردی: سازمان بیمه مرکزی ج.ا.ا.)، فصلنامه مطالعات کمی در مدیریت، دوره پنجم، شماره نوزدهم: 32-15.
  21. فرهنگ، اﺑﻮاﻟﻘﺎﺳﻢ؛ ﭘﻮرﻗﺎز، ﻋﺒﺪاﻟﻮﻫﺎب و ﺟﻤﺸﯿﺪزﻫﯽ، ﺳﻌﯿﺪ (1393)، اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ ﭼﺮﺧﺶ ﺷﻐﻠﯽ و راﺑﻄﻪ آن ﺑﺎ ﻋﺪاﻟﺖ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ و اﻋﺘﻤﺎد ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ، تحقیق‌ﻫﺎی ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ، ﺳﺎل ﻫﻔﺘﻢ، ﺷﻤﺎره بیست و سه: 144-129.
  22. قدم‌پور، عزت‌اله و زندکریمی، مریم (1397)، بررسی رابطۀ بین ارتباط سازمانی و تسهیم دانش با نقش میانجی اعتماد سازمانی در میان دبیران مدارس، مطالعات کتابداری و علم اطلاعات، دوره بیست‌و‌پنجم، شماره 25: 128-103.
  23. فقیهی­پور، جواد (1395)، مدیریت اعتماد سازمانی، تهران: انتشارات دارالفنون.
  24. مردانی، محمدرضا؛ طوطیان اصفهانی، صدیقه و بوشهریان، حسینعلی (1396)، شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر اعتمادسازی بین کارکنان و مدیران، فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، دوره ششم، شماره یک: 199-177.
  25. مقیمی، محمد و رمضان، مجید (1396)، تحقیقنامه‌های مدیریت (رفتار سازمانی)، تهران: انتشارات ترمه.
  26. ملکی، اعظم؛ قربانی، محمود؛ نیلی‌پور طباطبایی، سیداکبر و نیرومند، حسینعلی (1399)، تأثیر مدیریت اعتماد سازمانی با رویکرد هوش اخلاقی بر رفتار شهروندی سازمانی در مؤسسات مالی و اعتباری استان خراسان رضوی، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، دوره سی‌وپنجم، شماره دوم: 292-283.
  27. مهرگان، فرهاد و صبحی، الهه (1398)، تحلیل رابطه ساختاری اعتماد سازمانی با بهبود خود اثربخشی و اخلاق حرفه­ای پرستاران، فصلنامه مدیریت پرستاری، دوره چهارم، شماره هشت: 53-41.
  28. میرسپاسی، نیلوفر و رجبی فرجاد، حاجیه (1396)، تحلیل نقش تعدیل‌گر ضوابط اخلاقی در رابطه بین فرهنگ سازمانی و اعتماد سازمانی، فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، دوره سیزدهم، شماره سه:
    78-70.
  29. نظری، شهرام؛ عیدی‌پور، کامران و بخیت، معصومه (1400)، تأثیر روابط مبتنی‌بر اعتماد و تناسب فرد- شغل بر توانمندسازی روان‌شناختی و نگهداشت شغلی معلمان ورزش با نقش میانجی تناسب فرد- سازمان، تحقیق در ورزش تربیتی، دوره دهم، شماره بیست و سه: 24-1.
  30. نیومن، ویلیام لاورنس (1395)، روش­های تحقیق اجتماعی رویکردهای کیفی و کمی، ترجمه ابوالحسن فقیهی و عسل آغاز، تهران: انتشارات ترمه، چاپ سوم.
  31. Baier. (1986). Trust and Antitrust Ethics. Personnel Review, 25, 5.
  32.  
  33. Chamdan, P. (2013). Influence Analysis of Organizational Culture Organizational Commitment Job and Satisfaction Organizational Citizenship Behavior (OBC) Toward Improve Organizational Performance. International Journal of Business, Humanities and Technology, 3(5):86-100.
  34. Gabarro, J. (1978).The Development of Trust Influence and Expectation. In Anthony G.Athos& Jone J. Gabarro(Eds.). Interpersonal behavior Communication and Under Relationship, 290-303.
  35. Giedrius J., & Rita J. (2015). Smart Development of Organizational Trust: Dilemmas and Paradoxes, 20th International Scientific Conference Economics and Management . 2015 (ICEM-2015).
  36. Gustafsson, S., Gillespie, N., Searle, R., Hope Hailey, V., & Dietz, G. (2020). Preserving organizational trust during disruption. Organization Studies, 0170840620912705.
  37. Han, T. S., Chiang, H. H., & Chang, A. (2010). Employee Participation in Decision Making, Psychological Ownership and Knowledge Sharing: Mediating Role of Organizational Commitment in Taiwanese High-Tech Organizations. The International Journal of Human Resource Management, 21(12), 2218-2233.
  38. Hanif, M. I., Baloch, Z., & Baig, S. (2020). How Servant Leadership Affect the Organizational Trust with Mediating Role of Technological Innovation?. International Review of Management and Marketing, 10(5), 74-84.
  39. Hashim, K. F., & Tan, F. B. (2015). The Mediating Role of Trust and Commitment on Members’ Continuous Knowledge Sharing Intention: A Commitment-Trust Theory Perspective. International Journal of Information Management, 35(2), 145-151.
  40. Holstein, J. A.,& Gubrium, J. F. (2010). The Active Interview. In David Silverman (Ed). Qualitative research: Theory, Method and Practice. London: Sage Publication.
  41. Joanna, P.,Koohang , A., Gołuchowski ,J., & Horn Nord J. (2014). Managment Trust, Organizational Trust, And Organizational Performance: Advancing And Measuring A Theoretical Model. Management and Production Engineering Review,1, 32–41.
  42. Kim, J. B. (2019). A study on factors relevant to effects of shared leadership, organizational trust and job performance. Journal of the Korea Convergence Society, 10(7), 183-189.
  43. Lee, j. (2010). A Grounded Theory: Integration and Internalization in ERP a Doption and use, Unpublished Doctoral Dissertion, University of Nebreska, in Proquest UMI Database.
  44. Made, D. (2013). The Influence of Personality and Organizational Culture on Employee Performance Through Organizational Citizenship Behavior. The International Journal of Management, 2(4):136-148.
  45. Nyhan, R. C. (2000). Changing the paradigm: trust and its role in public sector organizations. American Review of Public Administration, 30(1), 87-109.
  46. Sherwyn P. Morreale, Pamela S.,& Shockley-Zalabak, p. (2014). A Qualitative Study of Organizational Trust: Leaders’ Perceptions in Organizations in Poland and Russia. Intercultural Communication Studies. 23(2).
  47. Song, J. S. (2019). The effect of shared leadership on organizational trust, knowledge sharing and innovative behavior. The Journal of the Korea Contents Association, 19(9), 485-500.
  48. Tahira, M., Sadia, M., Soulat. K., & Tayyab, A. B. (2022). Impact of organizational justice on employee engagement: The mediating role of organizational trust. Cogent Psychology, 9:1, 2080325.
  49. Umoren, O. A. (2020). Moderating Role of Organizational Trust in The Relationship Between Perceived Job Insecurity and Proactive Behaviour. Nigerian Journal of Psychological Research, 16(2).
  50. Valentine, S. (2010). Human resource management, ethical context, and personnel consequences. A Commentary Essay J Bus Res, 63(8), 908-10.
  51. Vanhala, M., & Tzafrir, S. S. (2021). Organisational trust and performance in different contexts. Knowledge and Process Management, 28(4), 331–344.
  52. Yilmaz, A., & Atalay, C. (2009). A theoretical analyze on the concept of trust in organizational life. European Journal of Social Sciences, 8(2), 341-352.
  53.  

 

مطالعات رفتار سازمانی
دوره 11، شماره 3 - شماره پیاپی 43
پاییز
پاییز 1401
صفحه 93-122